Przy wykonywaniu części z blachy sam projekt kształtu nie przesądza jeszcze o sposobie jego uzyskania. Równie istotne są właściwości materiału, grubość arkusza, wielkość odkształcenia oraz wymagania dotyczące dokładności. W współzależności od użycia można spotkać detale o łatwych formach, ale także części z głębokimi zagłębieniami, przetłoczeniami i powierzchniami o zmiennym kierunku.
Tak powstają elementy tłoczone wykorzystywane w różnorakich konstrukcjach i urządzeniach. Z praktycznego punktu widzenia ważne jest to, że materiał w trakcie formowania nie zachowuje się jak sztywna płytka. Rozciąga się, przesuwa i zmienia swoją grubość, a sposób tych przemian uzależniony jest od konkretnego kształtu. Przy bardziej wymagających detalach niewłaściwe założenia przyjęte na początku mogą zatem powodować problemy dopiero na następnym etapie wykonywania części.
Dobór metalu ma bezpośredni wpływ na przebieg całej operacji. Różnorakie gatunki stali, aluminium czy innych stopów mają odmienne właściwości związane z rozciąganiem i odkształcaniem. Materiał, który świetnie testuje się przy płytkim formowaniu, nie musi zachowywać się w identyczny sposób podczas wykonywania głębszych kształtów. W procesie zwanym jako tłoczenie metalu znaczenie ma też grubość blachy. Za duże odkształcenie na niewielkim obszarze może doprowadzić do miejscowego pocienienia, a następnie do pęknięcia. Z kolei przy właściwym rozłożeniu przemian kształtu materiał może być formowany etapami. W praktyce właśnie dlatego niektóre najmniejsze elementy wymagają kilku operacji zamiast jednej. Właściwie każdy kolejny stopień zmienia sposób, w jaki materiał reaguje na nacisk, dlatego kolejność poszczególnych czynności ma znaczenie dla końcowej geometrii.
Osobnego uwzględnienia wymagają narzędzia stosowane w trakcie kształtowania blachy. Ich powierzchnie robocze muszą odpowiadać przewidzianej geometrii, niemniej jednak równie istotne są wzajemne odległości i sposób prowadzenia materiału. Przy zbyt małym luzie może dojść do nadmiernego nacisku, jednakże zbyt duża przestrzeń robocza może wpływać na dokładność formowania. W sytuacji elementów o otworach i wąskich fragmentach problemem byworaz lokalne osłabienie przekroju. W pewnych sytuacjach detal wygląda właściwie bezpośrednio po zrobieniu, lecz w trakcie dalszej operacji ujawniają się odkształcenia, których przedtem nie było widać. Z tego powodu kontrola nie zawsze ogranicza się do sprawdzenia kilku wymiarów. Przy bardziej złożonych częściach analizuje się również kształt powierzchni, położenie charakterystycznych punktów oraz zachowanie elementu po zdjęciu go z narzędzia.
Na końcową postać części wpływa także to, co dzieje się po samym formowaniu. Element może wymagać dodatkowego gięcia, wykonania otworów, łączenia z innymi częściami albo obróbki powierzchniowej. Jeżeli takie operacje nie zostaną uwzględnione przedtem, mogą zmienić wymiary albo kształt uzyskany w trakcie tłoczenia. Znaczenie moraz sprężynowanie materiału, czyli częściowy powrót do wcześniejszej formy po usunięciu obciążenia. Jego wielkość zależy między innymi od rodzaju metalu, grubości a także geometrii szczegółu. W produkcji seryjnej dochodzi jeszcze zużycie narzędzi, które może stopniowo wpływać na powtarzalność wymiarów. Dlatego sposób wykonywania części z blachy jest związany nie tylko z samym momentem nacisku, lecz z całym przebiegiem obróbki, od przygotowania materiału i narzędzia aż po kontrolę gotowego szczegółu.
Zobacz także: tłoczenie metalu.


