Funkcjonowanie współczesnego systemu energetycznego wiąże się z obowiązkiem utrzymania równowagi pośród produkcją a zużyciem energii elektrycznej, ponieważ nawet niewielkie odchylenia mogą prowadzić do niestabilności sieci lub awarii sprzętu. W ramach tych procesów ważną rolę odgrywa rynek bilansujący, który umożliwia operatorom systemu przesyłowego szybkie reagowanie na różnice między planowaną a rzeczywistą produkcją energii oraz zapotrzebowaniem odbiorców. Działanie tego rynku opiera się na mechanizmie rynku bilansującego, który umożliwia na zgłaszanie ofert na zwiększenie lub zmniejszenie produkcji energii w określonym czasie, a także na zakup dodatkowej mocy w sytuacjach, gdy równowaga sieci jest zagrożona.
System energetyczny – bilansowanie w praktyce znaczy, że operator sieci korzysta z informacji o prognozowanym zapotrzebowaniu i generacji energii, a następnie aktywnie steruje jednostkami wytwórczymi lub elastycznymi odbiorcami, aby utrzymać stateczne napięcie i częstotliwość w sieci
Rola agregatorów energii w tym kontekście staje się coraz bardziej istotna, ponieważ pozwalają one na zbiorcze administrowanie mniejszymi jednostkami wytwórczymi lub odbiorcami zdolnymi do regulacji poboru energii. Agregatorzy energii gromadzą potencjał różnorakich podmiotów i prezentują go operatorowi systemu w formie skonsolidowanych ofert, co ułatwia bilansowanie w skali całej sieci. Mechanizm rynku bilansującego działa a dodatkowo według określonych zasad czasowych i cenowych, które mają na celu zapewnienie użytecznego zastosowania dostępnych zasobów oraz minimalizację kosztów operacyjnych dla uczestników rynku. Pozwala to operatorom systemu przesyłowego szybkie reagowanie na nieprzewidziane zmiany w produkcji, na przykład. w sytuacji wahań generacji z odnawialnych źródeł energii, co jest w szczególności istotne w sieciach o sporym udziale wiatru i fotowoltaiki
Rynek bilansujący i system energetyczny – bilansowanie obejmują także procedury dotyczące rozliczeń a także raportowania zużycia i generacji energii. Operator systemu rejestruje transakcje powiązane z przywracaniem równowagi i ustala ceny bilansujące, które odzwierciedlają koszty związane z utrzymaniem stabilności sieci. Uczestnicy rynku, w tym producenci energii, odbiorcy oraz agregatorzy, mogą składać oferty zwiększenia albo zmniejszenia dostaw energii w odpowiedzi na te sygnały cenowe, co sprzyja efektywnemu wykorzystaniu dostępnych zasobów. Wprowadzenie mechanizmów automatycznego reagowania a także cyfrowych systemów monitorowania pozwala szybszą i bardziej precyzyjną kontrolę nad bilansowaniem, zmniejszając ryzyko zakłóceń w funkcjonowaniu sieci
Bilansowanie w ramach rynku energetycznego wymaga ścisłej współpracy między wszystkimi uczestnikami systemu a także odpowiedniego planowania krótkoterminowego i długoterminowego. Zarówno operatorzy, jak i agregatorzy energii muszą uwzględniać zmienność źródeł odnawialnych, sezonowe wahania zapotrzebowania a także potencjalne awarie jednostek wytwórczych. Efektywne przeznaczenie mechanizmu rynku bilansującego wpływa na stabilność dostaw energii, a także na możliwość integracji większej ilości źródeł odnawialnych bez ryzyka przeciążeń sieci. Dzięki temu system energetyczny – bilansowanie staje się bardziej elastyczny, daje możliwość na dynamiczną reakcję na zmiany w sieci oraz umożliwia lepsze administrowanie energią w skali lokalnej i krajowej, przy jednoczesnym uwzględnieniu interesów uczestników rynku i kosztów operacyjnych.
Źródło: rynek bilansujący.
